İki tane patates, iki tane kabak, “iki tane bayan” milletvekili

Aydın EnginAydın Engin

Tane meselesine gelince… Gelmeyeyim daha iyi. Canlılar için hele hele insanlar için “tane” denemeyeceğini bu yaşta öğrenemeyenler bundan sonra da zor öğrenirlerKartal şehir hastanesi açılış

Başlığa sığdıramadım, cümlenin tamamı şöyle:

Evet şöyle sembolik de olsa bayan milletvekillerimizden hiç olmazsa iki tanesini alalım. İki tane geliyor…

cizi

Kartal şehir hastanesi açılış

Cümleler AKP’nin Cumhurbaşkanı da olan Reisi’nden alıntılandı. Bir hastane açılışında sahneyi sırf erkeklerin doldurduğunu görünce kadın – erkek dengesini sağlamak istemiş ve tane ile saydığı iki “bayan” milletvekilini çağırmış. İki “tane“si de çağrıya uyup sahneye çıkmışlar. Böylece “bayan – erkek dengesi” sağlanmış.

(Parantez açıyoruz: Aman dikkat! “Kadın” değil “bayan“. Kadın demek ayıptır. Kibar konuşacaksanız buna dikkat edeceksiniz. Mesela bir yankesici çetesi yakalandığında “İkisi bayan üçü erkek beş kişilik bir yankesici çetesi yakalandı” diyeceksiniz ki kibar biri olduğunuz anlaşılsın.

Lüks giyim mağazanızın vitrin camına “Bayan ve erkek tezgahtan aranıyor” yazacaksınız. Mağazanın içinde de erkek iç çamaşırları ve bayan iç çamaşırları bölümü olacak. Tamam mı? Otobüste, hızlı trende kızınız ya da eşinizle birlikteyseniz yan yana koltuk seçmekte “bayan yanı” sorunuyla karşılaşabilirsiniz. Parantezi kapatıyoruz.)

Peki nereden çıktı bu bayan?

fingerÖz Türkçe (arı Türkçe değil öz Türkçe) akımının iyice azdığı yıllarda meselâ “meselâ” sözcüğü Arapça’dan geliyor diye Ermenice “orniak“tan sözümona öz Türkçe “örneğin“,  misal’e karşılık da “örnek” uyduruldu. “Tayyare” için “uçku“, havaalanı için “uçak” önerildi. Meclis için kamutay, vali için ilbay, kaymakam için ilçebay bulundu.

Mağlubiyet’e karşılık yenilgizafer’e karşılık utku sözcükleri önerildi. Hatta Osmanlıcanın beynelmilel’ine, Batı dillerinin international’ine karşılık “ursıulusal” diye bir zırva bile ortaya atıldı.

İşte o günlerde Fransızca’daki “mösyö – madam“, İngilizcedeki “mister – missis” gibi Türkçe için de uygun hitap sözcükleri arandı ve bula bula Orta Asya’daki Türk ya da Moğol boylarında “reis” karşlığı “bay” soneki “mösyö” karşılığı olarak, Reis’in karısı olarak kullanılan “bayan” terimi de “madam” karşılığı olarak önerildi ve özellikle devlet dilinde ısrarla kullanılarak yerleştirilmeye çabalandı.

Tutmadı. Gazetelerde “Türk uçkuları Ankara’dan gelip İstanbul Yeşilköy uçku’suna başarıyla indi” diyen haber başlıkları ile dil zorlandı ama tutmadı. Dilin organik gelişiminde tayyare’ye karşılık uçak sözcüğü tutuverdi. Uçku çöpe yollandı.   Yenilgi benimsendi de kimse zafer yerine utku demedi, yazmadı.

Bay ve bayan da öyle… Osmanlıcanın “bey” ve “hanım“ına karşılık önerilmişlerdi ama alay etmek için birilerinden “bay Kemal, bay Recep” diye söz etmek dışında Türkçe konuşanlar “Ahmet bey, Ayşe hanım” kalıplarını yeğledi.

Sonuçta “bay” çöpe gitti “bayan” ise anlam kaymasına uğradı ve berbat bir işlerlik kazandı.

Kadın denmesini ayıp bulan Türk erkek kafası, bayan diyerek bilinçaltılarının diplerindeki takıntılarını örtmeyi çare bildi.

Hani girişte Tayyip Erdoğan’ın kadın milletvekillerinden bayan diye söz ettiği cümleleri ele aldım ya “Türk erkeklerinin kerhane kapısına dönmüş bilinçaltlarının dile yansıması” diyeceğim de işgüzar bir savcının “Cumhurbaşkanına hakaret edildi” diye soruşturma açmasından korkuyorum.

O yüzden en iyisi bu cümleyi kullanmayayım ama “kadın” yerine “bayan” deyince kibarlık ettiğini sanan Türk erkeklerini dile dolamaktan da vazgeçmeyeyim…

* * *

Tane meselesine gelince…

Gelmeyeyim daha iyi. Canlılar için hele hele insanlar için “tane” denemeyeceğini bu yaşta öğrenemeyenler bundan sonra da zor öğrenirler.

fingerAma hiç olmazsa çocuklarımıza doğrusunu öğretelim.

İki tane patates,

üç tane yumurta,

beş tane kabak,

bir tane otomobil

denir ama Türkçe

bir tane kadın,

üç tane oğlan,

yedi tane kız,

iki tane adam,

üç beş tane milletvekili

denmesine izin vermiyor.

Onun yerine mesela “iki milletvekili” ya da “iki kadın milletvekili” denirse hem herkes anlıyor hem de Türkçe’nin doğru kullanımı oluyor.

Bilmeyenlere duyururum…

aydengin@gmail.com

t24https://t24.com.tr/yazarlar/aydin-engin/iki-tane-patates-iki-tane-kabak-iki-tane-bayan-milletvekili,27284

parmakYAZARIN TÜM YAZILARI

Kartal şehir hastanesi açılış

Bir Yanıt

  1. Kaç yıl oldu unuttum, ekranda görünen-konuşan ünlü ya da ünsüzleri uyarmaktan!
    ++
    Okumuşu cahili, prof’u akademisyeni,
    gazetecisi, politikacısı, sunucusu ağız birliği etmişcesine konuşmalarının “her bir cümlesinde” birkaç kez TANE demekteler.
    Bir süre üzerinde düşündüm, neden TANE ve neden ADET değil?
    ADET onlara komik mi gelmekte acaba?
    Bir ADET çocuk derse yanlış-ayıp olacağının belki farkında ama, TANE deyince komik tuhaf olmuyor mu?
    Bunun farkında değil mi?
    ADET adeta unutulmuş onun yerini hemen her konuda TANE almış!
    İyi de NEDEN?
    ++
    Gereksiz yere neden sürekli TANE denmekte-konuşulmakta?
    Bu TANE belası neden tüm insanların dilinde?
    Birisi -ikisi- üçü dese oluyor ama, inatla ısrarla neden bir-iki-üç TANESİ demekteler?
    ++
    Ekranlarda boy gösteren, oturumları yöneten ünlü kişileri e-posta adreslerini bulup hep uyardım, yeri geldiğinde yalvardım:
    Ne olur insan konu olduğunda TANE demeyiniz.
    Tane sadece eşya için kullanılır ama insan söz konusu olduğunda TANE denmez, demeyiniz ne olur!
    Çünkü. Ağlamak-gülmek nasıl bulaşıcı ise sizin ekranlarda sürekli tekrar ettiğiniz hatalar da öyle!

    ++
    Ama kimselere dinletemedim, kimseleri TANE demekten vazgeçiremedim.
    ++
    Alışmış kudurmuştan beterdir hesabı kişiler ısrarla yine ekranlarda TANE demekteler, diyorlar.
    ++
    Sadece bu yozlaşmışlığı duymamak için 3 yıldır Türk Tv kanallarını izlemeyi bıraktım.
    Ola ki bir oturumdaki kişileri merak edip izlemeye başladım.
    Daha ilk sözlerinde TANE dediler mi ki diyorlar acilen kapatıyorum.
    ++
    Çünkü bu okumuş kişileri uyarmaktan ben yoruldum, ne haliniz varsa görün diyorum artık.

    +++++++++++++++++++++++++++
    +++++++++++++++++++++++++++
    Şu anda 7.12.20 ve saat 12.27
    Halk Tv’de Sevgili Ayşenur Arslan’ın Medya Mahallesi programında Barış Terkoğlu konuşuyor.
    Uçakta olan gazetecileri anlatıyor ve diyor ki:
    Orada oturan gazetecilerden bir TANESİ?!
    Çıldıracağım!
    ++
    Genç adam ne dediğinin farkında bile değil ve aynı cümleyi sürekli tekrar ediyor..
    Oradaki gazetecilerden biri-birisi diyebilir ama demiyor.
    İnat ve ısrarla bir TANESİ diyor.
    ++
    Biz nasıl bir toplum olduk böyle?
    Neden hep ama hep düşünmeden yanlış mı doğru mu diye düşünmeden sallıyoruz?
    NEDEN?

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

YAŞAM ARZU'SU

Yaşam sadece vişneli çörek kutusu ya da mayın tarlası değildir...

Post-truth

Her gelecek, kendine bir geçmiş arar..

İdris'in Otağı

Sevgi Çiçeklerimi Koparabilirsiniz

ÖZGE ÖNDER

Burada Yaşam Var!

<span>%d</span> blogcu bunu beğendi: