Devlet ve iki problemi

gullerMehmet Ali Güller

Türkiye Cumhuriyeti devletinin birbiriyle ilgili iki temel önemli problemi var:

-1. Devlet, adım adım “anayasal devlet” olmaktan çıkıyor.

-2. Çeşitli tarikat ve cemaatler devlete iyice yerleşiyor.

İktidar kaynaklı bu iki problem; birbirini bütünleyen, hatta birbirine neden ve sonuç olan problemlerdir: Tarikat ve cemaatler devlete yerleştikçe devlet anayasal devlet olmaktan çıkmaktadır. Devlet, anayasal devlet olmaktan çıktıkça, tarikat ve cemaatler devleti ele geçirmektedir.


AYM-İçişleri çarpışması

İki problem son haftalarda değişik boyutlarıyla gündeme geldi. Özetlersek:

– İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) şehirlerarası yollarda gösteri yürüyüşünü yasaklayan kanunu iptal etmesine, şu “tehdit gibi” sözlerle tepki gösterdi: “Madem onayladınız. Polis koruması almadan bisikletinle işe git gel bakalım!”

– İktidarın sözcüleri, Anayasa Mahkemesi’nin kararlarını uygulamayan ve “tanımayan” alt mahkemelerin tutumlarını olumlayan ve onaylayan açıklamalar yaptılar.

– Ankara’nın başkent oluşunun 97. yılında, 13 Ekim’de, Ankara’da tüm kamu kurum ve kuruluşları akşam ışıklarını açtı. AYM üyesi Engin Yıldırım “Işıklar yanıyor” diye AYM’nin binasının fotoğrafını sosyal medyadan paylaştı. “Genelkurmay’ın ışıkları yanıyor” çağrışımı gibi algılanan bu mesaja yanıt İçişleri Bakanlığından geldi: “Işıklarımız hiç sönmüyor” diyerek kendi bina fotoğraflarını paylaştılar.

– İçişleri Bakanı Süleyman Soylu “Herhangi bir inanç grubunun, devletin birtakım noktalarına sızdığı değerlendirmesi yalandır” dedi.

Cumhurbaşkanlığı çarpışması

AYM üyesi Engin Yıldırım’ım “ışıklar yanıyor” mesajı, AKP-MHP ittifakının bir süredir gündeminde olan “AYM’yi yeniden yapılandırma” girişimi için bulunmaz fırsat doğurdu. Nitekim Devlet Bahçeli başta pek çok Cumhur İttifakı sözcüsü, kamuoyuna “işte gördünüz, AYM’nin yapısı değiştirilmeli” özetli propagandalar yaptılar.

Peki Cumhur İttifakı neden AYM’nin yapısını değiştirmek istiyor? Hepsi AKP’nin iktidarı döneminde AKP’nin seçtiği isimler değil mi? (Ahmet Necdet Sezer’in seçtiği son üye iki ay sonra emekli oluyor ki zaten o üye birçok kritik başvuruda “ihlal olmadığı” yönünde oy kullandı!)

Abdullah Gül’ün AYM’ye atadığı isimlerin, AKP-MHP ittifakının hoşuna gitmeyen kararlardaki rolü AYM ile iktidar arasında soruna dönüşmüş durumda. Bu durum, AYM kararlarına uymayan alt mahkemelere iktidarın açıkça arka çıkması gibi normal bir devlette olamayacak görüntülere neden oldu.

Fakat asıl önemli konu, önümüzdeki cumhurbaşkanlığı seçimidir. Anayasa’nın 101. maddesine göre “Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.”

İktidarı destekleyen hukukçulara göre Erdoğan, 2023’te aday olabilir. Ama kimi hukukçular da, daha önceki Abdullah Gül örneğine işaret ederek, Erdoğan’ın “üçüncü kez” seçilemeyeceğini savunuyorlar.

Erdoğan’ın adaylığı konusunda son karar sahibi AYM’nin yapısının o gün geldiğinde nasıl olacağı, iktidar açısından bugünün en önemli problemi elbette!

Tarikat hiyerarşisi devlet hiyerarşisine aykırı

Ulusal devlet, ulusun, yurttaşların toplamının devletidir. (Kuşkusuz daha çok egemen sınıfın devletidir.) Uluslaşma, tarihsel olarak feodal ilişkilerin devrimle yıkılması temelinde gelişir. Feodal düzenin ümmeti, devrimle millet (ulus) olur. Yani padişahın, sultanın kulu değil, devletin yurttaşı olunur; tarikatların ve cemaatlerin müridi değil, devletin vatandaşı olunur.

Dolayısıyla ulusal devlete tarikat ve cemaat yerleşmesi, ulusal devletin varlık gerekçesiyle çelişir. Cemaatin müridi, cemaatin hiyerarşisine tabidir, şeyhinin emrindedir. O hiyerarşiye tabi mürit, devletin hiyerarşisinin pratikte dışındadır. Nitekim FETÖ örneği bunun en çarpıcı örneğiydi: TSK’de askeri hiyerarşi yerine imamların komutasında başka bir hiyerarşi inşa edilmişti.

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun devlette tarikat ve cemaatlerin olduğunu yüzlerce örneğe rağmen yalanlaması da, Cumhurbaşkanlığı sözcüsü İbrahim Kalın’ın konuyla ilgili açıklamasında tarikat ve cemaatlerin “meşru sınırlar” içinde devlette olmasını desteklemesi ve “Kemalistlerin olmasına” karşı çıkması da iki şeyi yeniden ve yeniden göstermektedir:

-1. İktidar, Cumhuriyetle ve Kemalist Devrimle hesaplaşmaktadırKalın’ın 150 yıllık modernleşmeye itirazı bu kapsamdadır.

-2. AKP “tarikatlar ve cemaatler koalisyonudur.”

Mehmet Ali Güller
Cumhuriyet Gazetesidir
17 Ekim 2020

https://mehmetaliguller.com/2020/10/18/devlet-ve-iki-problemi/  

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ŞİİR İKİZ

BİZ BİRİZ

siyaset kahvesi

Kendisini Sorgulamaktan Korkmayanlar için

Mevzu Kadın

Kadına Dair Her Şey...

KÜNYE ONLİNE

KÜNYE - ben de yazıyorum, diyenler yazdı; biz siziz...

Mor Alev

Ruhani Gelişim Haberleri ve Paylaşım Platformu

Derin Ben

Meditasyon ve Zihin, Denge ve Nefes

Düşünen Eczacı

"Cogito Ergo Sum"

Kelebek Güncesi

Anlat dedi içimdeki ses...

kafana göre HAYAT

kafana göre...hayat gibi yani , her şeyden biraz, bazı şeylerden hiç, bazen keşkelerle çevrilmiş, belki de iyi ki lerle fark edilmiş, kim bilir...

DİLÂRA EFEOĞLU

Astroloji Danışmanı, Eğitmen, Yazar

İnsanlık Hâli

Defne Suman Resmi Web Sitesi

%d blogcu bunu beğendi: