Bölüm-19- Sümerlerin Basra yöresine çıktıkları zamanda insanlığın uygarlık durumu

Prof. Dr. İsmet GEDİK

İnsanlık 12 bin yıl önceleri Göbekli Tepe, Karahan Tepe gibi yerlerde 20 tonluk taşlar kesip, işleyerek onlarla yaşam ortamları oluşturabilecek yeteneklere sahipken, suyunu taşıyacak, yemeğini pişirecek bir çanak-çömlek yapmasını henüz bilmiyordu.


Susadığında su ihtiyacını “su-kabağı” gibi doğal ürünlerden yaptıkları “susak” adlı kaplarla karşılıyordu.


Bu şekilde bir toplumsal yaşam tarzı yaklaşık 8 küsur bin yıl öncelerine kadar devam etmiştir.


Yani Göbekli-tepe, Karahan Tepe, Çatalhöyük (Doğu kısmı) gibi 8 bin yıl öncelerine kadar oluşturulan yerleşim birimlerinden hiçbirinde çanak-çömleğe rastlanılmaz.

Çanak-Çömlekli Dönem: 

10-12 bin yıl önceleri kil veya çamur ilk önce tuğla yapımında kullanılmaya başlanır. Kurutulan çamurun dayanıklı hale geldiğini fark eden insan çamurun güneşte kurumasını beklemeden, fırın gibi ortamlarda ateş yakarak kurutmaya başlayarak ilk seramik ürünleri oluşturmaya yaklaşık 8-9 bin yılları arasında başlar.


Bu şekilde bir bilgi gelişimi, cilalı-taş-devri denilen Çanak-Çömlek (pottery) kültürünün başlangıcını oluşturur. Ateşte pişirmeyle dayanıklı maddeler yapılması Çin, Japonya, Çekya gibi ülkelerde çok daha eski zamanlarda görülür. Ancak yaygın bir kültürel gelişim olarak cilalı-taş-devri başlatılması Bereketli-Hilal ve Mezopotamya arasında olmuştur.


Yani insanlık çok uzun bir süre taş-devri koşullarında yaşamış, cilalı-taş-devri denilen çanak-çömlekli yaşamına 8 küsur bin yıl önceleri ancak geçebilmiştir. İnsanlığın çanak-çömlekli yaşama geçtiği ilk yerler şekilde gösterilmiştir.


Adsız.pngŞekil 27: Sümerlerin Basra yöresine çıktıkları zaman çanak-çömlek sanatının keşfedildiği yıllara denk gelir.


Çanak-çömlek sanayisi killi minerallere dayanır. Killi malzemeler ise ırmak alüvyonlarında bolca bulunur. Haritada görüldüğü üzere ilk çanak-çömlek yapımı 8-9 bin yıl önceleri Hassuna- Samarra yörelerinde başlamıştır. Bu ilk çanak-çömlekler tek renkli süslemelere sahiptirler.

Daha sonraki Halaf döneminde yapılan çanak-çömlekler çok renkli süslemelere sahiptirler. Onlardan sonra ise Sümerler tarafından seri şekilde üretim tekniği geliştirilerek üretim kolaylaştırılıp- artırılmıştır.

5 000 yıldan beri ise bakır keşfedildiğinden, maden devri başlamış, tunç-devri, demir devri gibi gittikçe gelişen sanayiler hayatı zenginleştirmeye devam etmiştir.

Basra yöresinde karaya çıkarak, Dicle- Fırat deltası düzlüklerinde yaşamaya başlayan Sümerler tarımcılıkta bir yenilik daha ortaya koyarak, sulu-tarım yapmayı başlatırlar. Düz alüvyon arazisinde su kanalları açarak, düzlüğün her tarafında ürün yetiştirmeye başlarlar.

Bu sayede tarım ürünlerinde muazzam bir artış ortaya çıkar. Çanak-çömlek üretiminde de çömlekçi çarkı şeklinde hızlı şekil verme usulü keşfedilerek seri ve hızlı üretim sağlayan Sümerler çevre toplumlara göre çok çok gelişmiş duruma geçerler.

İnsanların ürettikleri ürünlerin zaman içinde çeşitlenmesi, hep BİLGİ sayesinde olmuştur. Bilgi ise hep farklı insanlar (yani farklı iş ve meslek mensupları) arası etkileşimlerle ortaya çıkmıştır. Etkileşim alış-verişe dayanır. Beden içindeki alış-verişler amino-asit denilen moleküllerle olur.

Ama toplum yaşamında amino-asitlerin yerini, insanların ürettikleri ürünler almıştır. Ve bu ürünleri üreten, çeşitlendirenler ise, hep iş-ve-meslek mensupları olmuşlardır.

Çanak-çömlek tekniği gelişiminde de karşılıklı etkileşimin (yani alış-verişin) etkili olduğu yukarıda açıklanan gelişim ardalanmalarında görülmektedir. İlk çanak-çömlekler Hassuna-Samarra insanlarınca yapılır, onlardan etkilenen Halaf’lılar tekniği geliştirip, çok renkli süslemeli ürünler yaparlar. Ve onlardan etkilenen Sümerler tekniği geliştirip, üretim-hızını artırıcı fabrikasyon ortaya koyarlar.

Ve tüm bu gelişimlerde bilgiler hep insanlarca oluşturulmuştur, asla Sümerlerin yukarıda aktarılan bölümlerde yazdıkları gibi, kutsal tanrılarca oluşturulup, kutsal kitaplar şeklinde insanlara sunulmuş hazır bilgi kitapları söz konusu değildir.

Sümerlerin gerek sulu-tarımla zirai ürünleri artırmaları, gerekse çanak-çömlek üretiminde yeni usul bularak bu ürünleri bolca üretmeleri, toplumlar arası ticaretin hızla gelişmesini sağlar.


Sümerler zamanına kadar insanlar arasında eşitlik vardır, insanlar karşılıklı olarak ürünlerini- veya hizmetlerini takas ederek toplumsal sistemlerini ayakta tutarlar. Sümerler ise, toplumların sevk ve idarelerinin, kutsal insanlarca yürütülmesi gerektiğini savunarak, insanlar arasında sınıf ayrımcılığı başlatırlar.

Kutsal kral tüm vatan toprağı ve o toprak üzerindeki canlı-cansız herşeyin sahibidir.   Kutsal krallar için Ziggurat denilen ekstra saraylar yapılır. Halk ise sarayın çevresindeki basit kulübelerde yaşar.

Çalışan- üreten halktır, ama bir şey yapma bilgisinin kutsal tanrılarca insanlara öğretildiği bilgisiyle şartlandırılan halk, ürettiğinin çoğunu kutsal krala vererek, krallıkları çok güçlü birer merkeze dönüştürür.

Bu şekilde günümüzde hala sürdürülen DEVLET denilen tepeden sahiplenilip- idare edilen Tepeye Bağımlı Örgütlenme (TBÖ) sisteminin temelleri atılmış olunur.


TBÖlü sistemlerin ise tüm toplumsal sorunların kaynağı olduğu http://tanriyianlamak.blogspot.com.tr/2017/12/tepeye-bagl-orgutlenmenin-zararlar.html ’de gösterilmişti.


Devamı var. 

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi: