İklimsel değişiklik ve akıl

Doğan Kuban

Sevgili Okurlar,

İstanbul'un 4 Mevsimi yarışmada | Milliyet Sanat

Bu yazı iki farklı konu içeriyor. İlki aklın oluşumu üzerine fazla okumuş olmayanlara küçük bir açıklama ve insanın dünyayı anlama mekanizması üzerine.

İkincisi, iklimsel değişikliğin sonuçlarını anlatmak ve toplumun aklını kullanmayı öğrenerek zor bir geleceğe hazır olmak üzerine bir deneme.


Geleceğe korku içinde bakamayız, fakat bu durumu bilerek yeni kuşakların yaratıcı düşünce ve akılla hareket etmelerine yardımcı olmalıyız..

Okumaya devam et

Küresel ısınmanın tehdidi ve ekonomik kargaşa

Doğan Kuban

Sevgili Okurlar, yıllardır gazetelerin, dergilerin, televizyonun ve bilim adamlarının dünyaya verdikleri endişe verici haber; insan türünün 100 yıl içinde yok olmasıdır.


Bu yok oluşun göstergeleri arasında Kuzey Kutbu’nun erimeye başlaması, sıcaklığın 60 dereceye ulaşarak insanların ölmesine neden olması, yükselen deniz suyunun kıyı kentlerini tehdit etmesi ve kuraklık nedeniyle bitkilerin yetişememesi gibi birçok işaretler var.


Acaba dünya toplumları, kalan yüzyılı, akıllıca yaşamanın son sahnesini; bu evrensel yok oluşu, para ve çılgın savaş hastalıklarından kurtulmuş ve birbirleriyle daha dost olmuş insanlar olarak ve biraz da kendisi ile alay eden bir bilinçle karşılasalar, daha mutlu olurlar mıydı?

Okumaya devam et

Tarihimiz üzerine bir gözlem…

Doğan Kuban

Osmanlı tarihçilerinin şimdiye kadar üzerinde durmadıkları bir konu var: Göçerler Anadolu’ya geldikten sonra Bizans kentlerini yavaş yavaş ele geçirdiler.


Selçuklu egemenliğinde de bir süre yaşadılar. Göçer yaşamından yerleşik düzene geçtiler. Bu süreç Türk tarihinde Asya bozkırından, Çin sınırına ve Ege Denizi’ne varışlar ve sürekli yağmalardan oluşur.


Herhalde göçerler fetih sözcüğünü yağma yerine olasılıkla henüz kullanmıyorlardı. Gerçi Anadolu’da büyük camiler medreseler, türbeler yaptırmışlardı. Bu yapıları yapanlar yerli ustalar ya da İranlılardı.

Okumaya devam et

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e politika

Doğan Kuban

İkinci Viyana seferinden sonra Osmanlılar Avrupa ile baş edemeyeceklerini anlayıp Batıya kapılarını açmaya başladılar. Günümüzde sade Avrupa’ya değil, Amerika ve Çin’e de kapılar açıldı.


Bugüne kadar ordunun pilotları, yeni uçakların eğitimi için Amerika’da okuyorlardı. Trump hükümeti bunu iptal etmeye karar verdi.


Ordunun dışardan aldığı silahlar konusunda bir bilgim yok. Fatih’in Constantinopolis’i alırken kullandığı toplar bir Macar usta tarafından dökülmüştü.

Okumaya devam et

Ulusal kültür ve çağdaş uygarlığa yetişememek

Doğan Kuban

Sevgili okurlar, her toplumun kendine özgü bir kültürü vardır. Uygarı (adabı Muaşeret) kavramını (Toplumsal Davranış) sözcüğü ile karşılarsak, Ulusal bütünlüğün temel ilkelerinden biri bu olur.


Bunu çocukluğumdan bu yana çok iyi anımsıyorum. Kentliler köylülere ‘kaba saba, muaşeret bilmez’ derlerdi. Fakat herhangi bir davranış sonsuza kadar devam etmez. Toplum dünyaya paralel olarak değişir. Televizyon otomobil ve telefon yeni yaşam protokolleri gerektirir.


Örneğin bir geçitte ışık yayalar için açıksa otomobil geçemez. Dünyadan bağımsız toplum kalmadı.

Okumaya devam et

Düşünce çölü…

Doğan Kuban

Eski Yunan’dan sonra, ne Bizans ne de Türk döneminde, “mutlu akıl” yani derin ve yüceltici düşünce, Anadolu toprakları üzerine pek fazla gelişmemiştir.


Avrupa’nın düşünce ve sanat birikimi ve İslami aydınlanmanın temsilcilerinden İbn-i Sina’nın Türkçeye çevirisi bile 19. yüzyıla kadar yapılmamıştır. Anadolu’da da doğru düşünen insanlar vardı.


Halkı etkileyerek, toplumu uygarca düşünmeye ve davranmaya yönlendirmek istiyorlardı.

Okumaya devam et

Gelecek 10 yıl ve ahlak

Doğan Kuban

İffet", "Ahlak"... Kime Göre, Neye Göre? - Ekin Karaca - bianetTeknolojimiz gelişmiş dünyanın ürettiği teknoloji ile rekabet edemediği için az gelişmiş ülkeler kategorisinde kalmış.

Peki, gelişmiş ülkelerin ne özellikleri var?


Endüstrileşmeleri en üst düzeyde, ulusal gelir bizimkinin 4-5 kat üstünde, ticari takasta gelirleri pozitif. Eğitim, her düzeyde gelişmiş, kaliteli -bilimsel- yayın yapıyorlar ve sayısal olarak bizim yayın sayısının kat kat üstünde.

Okumaya devam et

Uygarlık ve teknoloji

Doğan Kuban

Sevgili Okurlar,

Türkiye’nin en az 2050’ye kadar, bütün olanakları kullanıp ve politik karşıtlığı bir kenara bırakıp, savaşa girmek üzere olan bir ülke gibi, bölünmemiş bir şekilde, devlet ve halkın disiplin içinde çalışması gerekiyor.


Zira eski dünya bitti. Kapitalist batının yeni politikası, ekonomik ya da askeri bir tehdit politikasıdır. Örneği yine Amerika. Amerika, İran’ı yok etmekle tehdit ediyor.


Onu da tehdit edebilecek politik karşıtlıklar olabilir. Bu olayın Trump’ın kişisel bir davranışı olarak kabul edilse bile Amerika’da bu potansiyel vardır.

Okumaya devam et

Yakın geleceği hiç düşündünüz mü?

Doğan Kuban

Sevgili Okurlar, Her alanda var olan bilgi ve davranış boşluğu gelecek için korkutucudur.


Çağdaş dünya hakkında hiçbir şey bilmeyen köylüler, büyük kentlere akarak, kentlerin genel kültür potansiyelini zayıflatmış, bunun sonucu olarak devletin yapısını, eğitim ve öğretimin düzeyini, toplumun kültür yapısını yaralamışlardır.


Sanayileşme, teknik öğretim, demokratik özgürlük alanındaki kırık dökük varlığımız hakkında bütün dünyada olumsuz yorumlar, hatta ABD’nin Trump’ın ağzından tehditler içermekte.

Okumaya devam et

İstanbul nasıl bir kent?

Doğan Kuban

İstanbul fotoğrafları için 37 fikir | istanbul, fotoğraf, seyahatİstanbul Kanuni döneminde 150 000 civarında nüfusu olan bir kentti.

Halicin doğu yakasında, surlar içinde Cenevizlilerin küçük bir ticaret yerleşmesi vardı.

Galata Kulesi de o zamanlardan kalmıştır. İstanbul’un Roma çağından kalan en önemli ve en tanınan yapısı, Jüstinyen’in yaptırdığı Ayasofya’dır.


Sinan’la başlayarak inşa edilen camiler, külliyeler, çeşmeler ve Fatih’in yapımını başlattığı Topkapı Sarayı ve kentin her mahallesindeki türbeler, Üsküdar’daki yapılarla çok zengin bir anıtsal mirastır.

Okumaya devam et

Uygarlık var mı?

Doğan Kuban

Sevgili okurlar, uygarlık ve çağdaşlık konuları, yazar ve düşünürler tarafından ne kadar vurgulansa da insanların günlük yaşamının ayrıntılarında, uygarlık ilkelerinin tümünün uygulanması olanaksızdır.


Japon uygarlığının bazı ilkeleri, Alman toplumu için geçerli olmaz. Fakat uygarlık dediğimiz zaman tek bir uygarlık varmış gibi konuşmuş oluruz.


Ulaşım ve iletişimin çok gelişmiş olması uluslararası bazı davranış kriterlerini yaygınlaştırmıştır. Toplumlar arası farklı tarihi ve coğrafi nedenlerle, örneğin Eskimolarla Araplar gibi, benzer uygar davranışlar yoktur.

Okumaya devam et

2050 yılında dünya nasıl olacak?

Doğan Kuban

Türkiye bugün eğitimde ve öğretimde hangi koşullarda yaşıyor? Biraz okumuşların, gazete okuyanların, çocukları devlet okullarına gidenlerin az çok bildikleri gibi, öğretim büyük bir kalite sıkıntısı çekiyor.


2050 Yılında Dünya Nasıl Bir Yer Olacak ? Geleceğin Çılgın Teknolojileri -  YouTubeNeden? Gülen Hoca denilen olasılıkla Amerika’nın seçtiği bir adamın etrafına memurlardan, öğretmenlerden, askerlerden oluşan ve nasıl inandırdığını bilmediğim bir dernekten çok tarikate benzeyen bir topluluk kurularak bu sonuç ortaya çıktı.

Bu adamın Rusya’da, Avrupa’da, Kuzey Afrika’da, hatta Amerika’da İslami okulları var. Bir Erzurumlu hocanın bu kadar zengin olması olanaksız.

Okumaya devam et

Laiklikle dinsizliğin bir ilişkisi yoktur

Doğan Kuban

Dünyada din devleti yok. Hilafet de yok. Sadece papalık var. Laiklik sadece devleti dinden ayırma kavramıdır. ABD laik bir devlettir. Fakat dünyanın en dindar çağdaş toplumlarından birini barındırır.


İtalya laik bir devlettir. Fakat Papa, Katolik kilisenin başkanı olarak, İtalyan Cumhurbaşkanından daha ünlü ve etkilidir. İtalya’da bir kardinal bir başbakandan daha önemlidir.


Latin Amerika, İspanya, Avusturya hatta İngiltere gibi laik, fakat Hristiyan olan ülkelerde de Kardinal ve piskoposların sosyal prestijleri politikacılardan yüksektir.

Okumaya devam et

Öğretim ve ötesi…

Doğan Kuban

Türkiye’de günümüzün eğitim ve öğretimi, sıradan bir öğrencinin dersleri izleyip not alma sürecidir. Çağdaş kültürün bir parçası değil, geçmişte birikmiş bilginin bir özetidir.


Çağdaş öğretim çok dinamik, gelişen teknolojileri temel alacak bir öğretim olmak zorundadır.


Bunu gerçekleştirmek de öğretim üyesinden başlar. Bir büyük yapı satın alarak ya da kiralayarak, içine para getiren öğrenciler ve derleme hocalar ile sağlıklı bir öğretim yapamadığımızı yıllar sonra gördük.

Okumaya devam et

Savaşı ancak sanayileşme ile kazanabiliriz!

kubanDoğan Kuban

Sevgili Okurlar,

Türk toplumu, en fakirinden en zenginine kadar endişe içinde geleceği bekliyor. Bu büyüklükte enflasyon, en zengin ülkelerde bile halkı bankalara koşturur.

Fakat fakir halkın bankada zaten parası yok. Şimdi eskiden yediği şeyleri de yiyemiyor.

Bu sorun 82 milyon Türkün sorunudur. Fakat günlük yaşam boyutlarında açlık, işsizlik, çocuğunu okutmakta sıkıntı çekmek ya da okutamamak.

çmavi Okumaya devam et